Uitgelicht
Monsters achter de muur
Grenscinema en de belofte van een ‘ander’
Lennart Soberon
Van de grens tussen de VS en Mexico tot die tussen Vlaanderen en Wallonië: cinema laat zich gelden bij de verbeelding van wat ‘ons’ zou scheiden van ‘de ander’. Filmwetenschapper Lennart Soberon overschouwt het veld. Het dramatische en politieke potentieel van de filmische omgang met grenzen is enorm, en dat wordt vandaag volop benut: ‘Als terrein waar smokkelaars, spionnen en dissidenten ageren, zijn grensgebieden arena’s van bedreiging.’
Curatorenpraktijken #3: Radicaliteit
Laura Herman
In haar column ‘curatorenpraktijken’ werpt Laura Herman deze maand licht op radicaliteit en hoe dat modieuze woord vaak een schijngevecht verhult. We moeten terug naar de wortels van het radicale en de institutionele structuren ter discussie stellen: ‘In de hedendaagse kunstwereld wordt radicaliteit vaak gefilterd en afgezwakt door institutionele kaders die voorzichtigheid en morele consensus afdwingen.’
Pluimgewicht
Line Pillet
Hoe kunnen we het onaffe niet als een tekort zien, maar als een werkmethode? Dat is de vraag waarover filmmaker Line Pillet zich in ‘Pluimgewicht’ buigt. Haar essay, dat uit reflecties, filmstills en stukken script bestaat, verkent een manier om te kijken naar lichamen, wezens en verhalen die zich niet laten fixeren. Daarbij licht cinema op als een ruimte voor ontmoeting, kwetsbaarheid en verbeelding.
De tafel plakt
Vertraging en aandacht in de cinema van Nuri Bilge Ceylan
Isolde Vanhee
In Once Upon a Time in Anatolia (2011) vertraagt Nuri Bilge Ceylan het filmverloop tot kijken arbeid wordt, zo betoogt Isolde Vanhee. We krijgen een episch relaas van een nacht en een dag in een moordonderzoek, maar binnen dat ogenschijnlijk heldere kader verschuift het gewicht van verklaring naar waarneming, van handeling naar duur. De uitvoerige making-of laat zien hoe cinema hier functioneert als een praktijk van controle, geduld en precisie.
Brief aan een geliefde
Peter Aers
Peter Aers schrijft een brief aan een geliefde, die niet één iemand is. Een slingerbeweging: van buiten naar binnen, en via schaamte, terug naar buiten.
Geen monoloog maar dialoog!
Thomas Dielman
De verf is droog, het doek strakgespannen als een trommel. Je in verf vormgegeven ideeën staan te trappelen om de wereld te veroveren en te schitteren. De portfolio’s zitten op de post en in de mailbox van alle gerenommeerde kunstgalerijen van Noord-Europa. Het grote wachten is begonnen.
Different Kinds of Incomplete
On Refusal, Erasure, and the Right to Remain Unfinished
Yasaman Nozari
Standing before Gerhard Richter’s paintings, Yasaman Nozari finds her attention drifting to the museum guard. His presence reveals an uneven economy of visibility: some bodies are granted abstraction, while others are made legible in advance. In ‘Different Kinds of Incomplete’, Nozari reflects on this legibility, as well as on erasure, opacity, and fragmentation as lived conditions and artistic strategies. She pushes back against the demand for transparency that shapes how certain artists are perceived. Moving between personal experience, creative process, and the work of Chohreh Feyzdjou, Nozari frames incompleteness not as a lack or a transitional state, but as a chosen language of refusal.
De poreuze wereld van Otobong Nkanga
Hanne Janssens
Het werk van Otobong Nkanga ontkracht de mythe van het voltooide kunstwerk, gladgestreken en onveranderlijk. Haar tapijten ademen, haar installaties lekken, de materialen die ze daarvoor gebruikt zijn poreus, veranderlijk en doordrongen van koloniale herinneringen. Aarde, textiel, wortels en mineralen weigeren voltooidheid. In die onafheid ziet Hanne Janssens geen tekort, maar een radicaal andere esthetiek – poreus, politiek en zintuiglijk – waarin lichamen, landschappen en geschiedenissen elkaar blijven besmetten.
Lieve Wikie en Keijo
Dominique De Groen
Dominique De Groen schrijft een brief aan twee orka’s in gevangenschap. Terwijl voor sommigen de orka symbool staat voor antikapitalistische sabotage − een school Iberische orka’s ramt, onder leiding van partizanenmoeder Gladis Blanca, sinds 2020 luxejachten in de Straat van Gibraltar −, zijn Wikie en Keijo in hun verlaten bassins met rottend beton en dichtgeslibd water een voorbode van wat ook de menselijke soort mogelijk te wachten staat: ‘Gevangen tussen het vooruitgangsgeloof van het verleden en een mogelijke desolate toekomst, kwijnen jullie weg in de lange schaduw van dat geloof. Geldt dat niet ook voor ons?’
Protest in en buiten beeld
De PROTEST-tentoonstelling en SubMedia’s InterRebellium-filmserie
Lietje Bauwens
Video’s van opstanden, demonstraties en bezettingen zijn via sociale media onderdeel van ons dagelijks leven. Beelden van roze rook, Palestijnse vlaggen, schreeuwende activisten en agressieve politie-interventies verbinden en inspireren demonstranten wereldwijd, vaak onder begeleiding van opzwepende muziek. Die beelden staan centraal bij de videowerken in PROTEST, de door Viewmasters Project gecureerde tentoonstelling die van 13 september tot 19 november liep in Maastricht, en in de InterRebellium-filmserie van het anarchistische filmcollectief Sub.Media. De manier waarop zulke protestacties in beeld worden gebracht, bepaalt mee wat we vandaag als verzet herkennen, maar daardoor ook welke vormen van protest buiten beeld blijven. Ze bieden een antwoord op de vraag hoe protesten via film in leven gehouden worden, en doen de vraag rijzen in hoeverre een artistieke recuperatie kan bijdragen aan hun revolutionaire potentieel.
De onaffe film als feministische mogelijkheid
Interview met Alix Beeston en Stefan Solomon
Joke D'Heer
Wat als dominante vertellingen van de filmgeschiedenis niet zoveel steek houden? In de verzamelbundel Incomplete: the Feminist Possibilities of the Unfinished Film (2023) houden media- en cultuurwetenschappers Alix Beeston en Stefan Solomon een pleidooi voor een feministische kijk op de onaffe film. Wanneer een negatieve focus op falen wegvalt, opent zich een hele resem aan mogelijkheden. Tussen Australische en Britse tijdzones in, ging Joke D’Heer met hen in gesprek.
Work-in-progress
Ahilan Ratnamohan
Meestal als ik een artikel schrijf wordt het geredigeerd en jullie lezen een afgelikte, opgesmukte versie van mijn onaffe taal. Jullie lezen een versie van mijn taal die misschien een beetje van de NT2-nuances eigen aan mijn Angelsaksische Nederlands nog overhoudt, maar eigenlijk de waarheid verraadt. Het voelt toch altijd een beetje oneerlijk van mijn kant uit. Mensen die me horen spreken in het Nederlands verschieten soms als ze mijn schrijftaal zien. De waarheid is dat, hoewel het Nederlands – met mijn specifieke taalachtergrond – niet zo’n moeilijke taal was om te leren, de geschreven taal blijft tot vandaag een uitdaging.
In de geest van dit rekto:verso nummer, ONAF, zal je gedurende de komende 2204 woorden mijn Nederlands lezen, ongeredigeerd door een Nederlandstalige. Het zal misschien botsen, maar hoewel dit stuk niet over taal gaat – dat is ook het onaffe.