De driedelige Britse miniserie Black Mirror, integraal online te bekijken, houdt de moderne mens met zijn mediagadgets een weinig verheffende spiegel voor. We hangen zonder onderbreking vast aan het netwerk en we vrezen dat we onze identiteit verliezen als we offline gaan. Wie de knop uitzet, maakt daarom bijna een statement. Je hoofd van het scherm wegdraaien – de tegenbeweging – is haast een teken van opstand.
Een bus ontploft, precies wanneer hij langs het gerechtsgebouw rijdt waar op dat moment, onder zware beveiliging, de rechtse politicus Thomas de Zwart moet getuigen tegen de belagers van zijn Antilliaanse visagiste. Een aanslag of een ongeluk? Met die spectaculaire scène opent de intro van de nieuwe Nederlandse dramaserie Lijn 32, deze weken te zien op Nederland 2. De multiculturele samenleving in scène gezet. Waartoe?
Tot op de dag van vandaag schotelt de videozone van de VRT drieëntwintig nieuwsitems voor onder de noemer Congo, vroeger en nu. Het zijn commentaren van Peter Verlinden, koloniale propaganda- en promofilms en getuigenissen allerhande. Veelzeggend is het hoe ze de Congolese onafhankelijkheid impliciet afbeelden als een keerpunt tussen een ‘voordien’ en een ‘nadien’. Samen leveren ze een nogal verdachte suggestie op. De onafhankelijkheid zelf blijkt de oorzaak van alle huidige ellende in Congo.
De set is die van een livetalkshow. Op de achtergrond een terrarium met kronkelende bikini-babes. In de zaal een volledig mannelijk publiek. En bier. Hun daverende applaus begroet de binnenkomst van twee al even manse komieken, die de show openen met oneliners over hoe je 'terug' een 'echte' man wordt. Het Vlaamse tv-landschap lijkt er een nieuw format bij te hebben. Weten alleen mannen waarom?
Hoe boeiend kan een serie over een aantal 'wanhopige huiswijven' uit de Amerikaanse suburbia zijn? Zéér, als we mogen afgaan op de gigantische kijkcijfers van Desperate Housewives. De meer dan 120 miljoen kijkers én de critici spraken grote waardering voor deze serie uit, omdat ze de hypocrisie van de hedendaagse Amerikaanse samenleving genadeloos zou blootleggen. Maar doet de serie dat eigenlijk wel?
Sport en Cultuur. Ze hebben dezelfde minister maar weten amper van elkaars bestaan af. Maar de culturele elite kijkt Canvas, en daar wordt ze tegenwoordig om de oren geslagen met sportdocumentaires. Belga Sport zoekt naar wat 'jongens van bij ons' tot kampioenen maakt. De dappersten aller Galliërs spelen ook een dubbelzinnige hoofdrol in de Deense documentairefilm A Sunday in Hell.
Onlangs vroeg een journalist aan cultregisseur David Lynch wat hij vond van product placement in films. Zijn antwoord was kort en krachtig: 'Total fucking bullshit'. Wie zou hem zo meteen ongelijk geven? We worden al overspoeld door reclame, dus de strategische integratie van commerciële producten in televisieseries en films kunnen we missen als kiespijn. Maar het is een legitieme vraag waarom we het dan steeds meer zien opduiken, zeker omdat sluikreclame in Vlaanderen zelfs verboden is.
Mijn droom: een cultuurprogramma voor de gewone mens met verslagen van kermissen overal te lande, de bierfeesten in Wieze, de ajuinmarkt in Ledeberg, het Sint-Atoniusfeest in Oosthoven ... Of Het leven zoals het is: fanfare. Ook graag een degelijk programma over literatuur, en naar Nederlands voorbeeld elk jaar een live-verslag van het Boekenbal op tv!
(Elke Aerts)
Een televisieserie met expliciet educatieve doeleinden, over problemen van jongeren op school en over hun eerste stappen in de volwassenenwereld. Elke aflevering heeft een duidelijk thema en wil lessen meegeven. Zo beschreven klinkt Yizo Yizo als een vreemde kandidaat voor een Vlaams filmfestival, want associëren wij 'educatieve' televisie niet met stoffige, belerende televisie uit de monopolieperiode van de BRT? Is de opvoedende opdracht van de (openbare) omroep hier niet in een verdomhoekje geraakt, ten voordele van amusement waar 'boodschappen' uit den boze zijn? Toch is Yizo Yizo net dat: onbeschaamd educatief, zij het qua vorm, inhoud en toon danig verschillend van de paternalistische schooltelevisie uit het verleden. Bovendien - niet onbelangrijk - is Yizo Yizo Zuid-Afrikaans, en valt de serie enkel te begrijpen vanuit die nationale culturele, politieke en sociale context. De uitgangsvraag van dit artikel is dan ook niet: is dit goede of slechte televisie? Wat me veeleer interesseert, is de culturele specificiteit van Yizo Yizo: hoe is de serie, en de discussie die ze uitlokt, tekenend voor het hedendaagse Zuid-Afrika? Zou een dergelijke serie in Vlaanderen ook kunnen? En wat blijft er over van de oorspronkelijke betekenis van de serie, bekeken vanuit een Vlaams standpunt?
Big Brother is weer in het land, en de spelregels zijn veranderd. Het publiek kan stemmen, niet op de blijvers, maar op de vertrekkers. De huisbewoners denken het omgekeerde. De minst populairen denken dat ze de grootste publiekslievelingen zijn. "Het is de smerigste streek die Big Brother ooit heeft uitgehaald en het is het hoogtepunt van wat je stilaan kunt omschrijven als sado-televisie," vindt Karl van den Broeck.
Al enige tijd is er in de pers tumult over het taalgebruik in enkele recente fictieseries (Code37, Los Zand). Steen des aanstoots is dat de acteurs geen Algemeen Nederlands maar een Antwerps-Brabants getinte tussentaal spreken, wat reden is voor fikse berispingen waarin termen als gemakzucht, provincialisme en onkunde niet worden geschuwd. Dat deze berispingen er bij een breed publiek ingaan als zoete koek, toont aan hoe vanzelfsprekend we het blijven vinden om alle taalvariatie uit de publieke sfeer te bannen.