Media

'Helft Vlaamse mediakritiek ging over De Morgen'

‘Dit is een oneigenlijk interview’, waarschuwt Walter Pauli, redacteur bij De Morgen. ‘Kijk, ikzelf ben nooit in de média gegaan. Ik wilde journalist worden. De discussie over de media is er voor mij pas later bij gekomen. Journalistiek is mijn eerste professie.’ Pauli kan vergelijken tussen zijn eerste jaren in het vak, begin jaren 1990, en de situatie anno nu. Hij is ook een overlever van dat oermoment van de mediakritiek in Vlaanderen: de ontslagronde bij De Morgen in 2009. Vanuit die positie werpt hij een eigenzinnige blik op de Vlaamse mediakritiek. ‘Soms denk je toch: hola jongens, effe kalm aan, hé!’

 

Hoe zou het nog met de media zijn?

2009 en 2010 waren de jaren waarin het debat over de media, als vierde macht, eindelijk ook publiek losbrak. Vandaag lijkt de urgentie van die mediakritiek alweer opgedroogd. Wat leverde dat debat eigenlijk op? Hoe staan de media er nu voor? Frank Thevissen, Geert Buelens, Katleen De Ridder en Walter Pauli blikken terug en kijken vooruit.

'Mediakritiek die ertoe doet, verschijnt niet in de Vlaamse media'

Met Media en journalistiek in Vlaanderen kritisch doorgelicht (2009) en De vierde onmacht (2010) leverde communicatiewetenschapper Frank Thevissen twee bundels mediakritische essays af. Daarin zit Thevissen zelden om een straffe uitspraak verlegen. In De vierde onmacht roept Thevissen 2010 uit tot het jaar van de media culpa. Om vast te stellen dat er weinig is veranderd.

 

'Ik ga niet sterven voor de mediakritiek'

Geert Buelens verzorgde eind 2009 het kerstessay in De Standaard, waarin hij de Vlaamse media een spiegel voorhield. De essays gingen vlot over de tong en zorgden binnen en buiten de journalistieke incrowd voor animositeit. Maar meer dan een jaar na hun verschijning vraagt Buelens zich luidop af welk effect zijn uithaal echt gehad heeft.

 

'Openingen maken voor allochtone mediagebruikers'

Met De witte media. Of waarom allochtonen altijd slecht nieuws zijn (2010) werpt Minderhedenforummedewerkster Katleen De Ridder een kritische blik op de manier waarop de Vlaamse media omgaan met etnische diversiteit. Het boek bewijst vooral dat er nog veel werk aan de winkel is. ‘Het wordt hoog tijd dat de Vlaamse media de allochtone mediaconsument ontdekken.’

Niet van gisteren: enkele stemmen over 'De Morgen'

Als democratie een georganiseerd meningsverschil is, dan is het gebrek aan publieke discussie over wat recent met De Morgen is gebeurd een voorbeeld van hoe men ze kan desorganiseren. Op een eenvoudig verzoek van onze redactie aan boegbeeld Yves Desmet om een weerwoord te formuleren op enkele kritieken die bij ons waren binnenlopen, bleek dit het enige antwoord: 'Alles wat ik over De Morgen te zeggen heb, zeg ik intern. Dus laat het cultuurpessimisme welig bloeien.' Tsja, zo wordt het nog moeilijk spreken. Iedereen heeft natuurlijk het recht om zichzelf de mond te snoeren, al dan niet met behulp van een bedrijfslogica, maar het is cynisch om alle andere stemmen dan tegelijk tot eenheidsworst te herleiden. Een makkelijke manier om er niet op in te moeten gaan. Dat is nochtans precies wat wij willen. Omdat er ook toekomst is, en wij benieuwd zijn hoe die eruit kan zien. Vier stemmen over De Morgen, niet van gisteren.

 

Schipperend tussen spielerei en experiment

De vorm-of-vent-discussie is zo oud als de straat. Primeert de vorm of de inhoud? Is experiment een formele of inhoudelijke aangelegenheid? Op die vraag wist ook Courtisane, het Gentse festival voor kortfilm, video en nieuwe media, niet meteen een eensluidend antwoord te bieden. Misschien is die vraag dan ook van secundair belang. Als kijker ga je immers op zoek naar werk dat onmiddellijk aan de verbeelding appelleert, dat voelen en kijken tegelijk is.

 

Weg met het allochtonentheater

Toen de multimediale theatermonoloog 'Wraak, mijn nooit gelezen brief' van Kunsten-collectief Chahoula eind vorig seizoen door Vlaanderen en Nederland toerde, gebeurde dat vrijwel onopgemerkt. Waaraan dat ligt? Misschien aan het feit dat Chahoula een piepjong en niet-meer-dan-projectgesubsidieerd gezelschap is. Of aan het feit dat voortrekster Nadia Abdelouafi ondanks haar vroegere rollen bij onder meer KVS/de bottelarij, TheaterMalpertuis en Bronks én haar verschijningen in TV-series als 'Heterdaad' en 'Recht op Recht', nog steeds niet erg bekend is bij het grote publiek. Of ligt het dan toch aan het thema van de voorstelling: het laakbare lot van vrouwen in de Marokkaanse gemeenschap? Wie zal het zeggen? Wouter Hillaert ging twee maal kijken naar deze nooit-gelezen-brief, en schrijft er nu een terug.