Voor illustrator-cartoonist Brecht Vandenbroucke (VDB) gelden strips zoals zijn eigen debuutalbum White Cube als een ‘kunstvorm’ – lees: ze leven niet meer op gespannen voet met ‘kunst’. Hiermee lijkt de angel uit een oud zeer… Of toch niet? Wat is die ‘kunstvorm’ dan precies?
Het is haast een cliché om te zeggen dat Hugo Claus zelf een ‘Vlaamse fictie’ was. Hoe je de schrijver ook typeert, altijd is er wel iemand die het tegendeel beweert – en niet zelden is dat Hugo Claus zelf. Ook nu hij al vijf jaar niet meer onder ons is, raakt men er niet uit. Claus blijft verscheiden. Hij zou een slechte Vlaming zijn volgens de nationalisten en een onzuivere Belgicist volgens die andere nationalisten. Maar hoe enthousiast voor- en tegenstanders Claus ook in hun kamp willen trekken, of juist uit hun nest willen stoten, zelden krijg je het idee dat diens oeuvre een rol speelt. De plicht van de dichter, een rijk gedocumenteerde bundel beschouwingen over de politieke gedaante van Claus, geeft een aanzet om lijn te brengen in de maatschappelijke betekenis van het oeuvre van de man die zich zijn Vlaanderen talloze malen heeft voorgesteld en verbeeld.
De laatste jaren verschenen op gezette tijdstippen berichten in de media over een alarmerend lage boekenverkoop. Vaak werd daarin gewag gemaakt van een dreigende teloorgang van de kleine boekhandel, onder meer door de komst van het e-boek en de opmars van internethandels. Die prognose wordt echter tegengesproken door de onafhankelijke boekenwinkels zelf. Zij relativeren het gemediatiseerde doemdenken en maken zich strijdbaar op voor een toekomst waarin traditie en digitalisering samenwerken om lezer-kopers voor hen te blijven winnen.
Elvis Peeters is een schrijver die je koestert. Onbekend voor velen, maar meestal zwaar bemind door wie hem kent. Peeters vertelt verhalen van kleine mensen in kleine Vlaamse dorpen. Maar wat ze in die dorpen beleven, is vaak grimmig en bijna grotesk. En voor wie goed leest, zijn die dorpen ook metaforen voor een wereld die brandt. Zo ook in Dinsdag, de enige Vlaamse roman die de shortlist van de Libris Literatuur Prijs haalde.
Onze culturele elite keert zich tegen Vlaanderen, zo roepen sommigen steeds luider. Anderen, zoals onlangs Gerard Mortier, bekijken die vermeende afkeer vanuit een diepe tegenstelling tussen een lange romantische traditie rond de Vlaamse Leeuw en een veel jongere kosmopolitische traditie die zich daar vierkant tegen verzet. Alleen spelen in die tegenstelling nogal wat ficties mee. De geschiedenis leert dat er tegenover Vlaanderen weinig verraad bestaat zonder liefde.
Recent kwamen dichters, uitgevers, beleidsmakers en andere deskundigen samen om een staat op te maken van de poëzie. Het ziet er met de verkoop namelijk niet goed uit. Maar hoe slecht is niet goed? En wat moet daaraan gebeuren? Iedereen moet vooral de kans krijgen om poëzielezer te worden. Een pleidooi voor een breder scala aan poëzie in het onderwijs.
De grens tussen de Verenigde Staten en Mexico wordt door velen gezien als een wereld aan de andere kant van de wereld. Pal op de grens van beide universums, vlak tegenover het Amerikaanse El Paso, ligt een stad waar de wetten van onze beschaving ophouden en die van de waanzin, de hoererij, de drugshandel beginnen. Wat als we deze grensstad niet langer beschouwen als afwijking van de norm, maar als laboratorium van die norm? Wat als het Westen hier niet ophoudt, maar alleen maar wilder wordt?
Entropic Empire: On the City of Man in the Age of Disaster verzamelt filosofische essays, casestudies en dagboekfragmenten die Lieven De Cauter tussen 2006 en 2012 schreef over het post-9/11-tijdperk. Het boek biedt een panoramisch beeld van een wereld in verandering en geeft zowel de filosoof als de politieke activist in De Cauter een stem.
Wie de ware kracht van poëzie wil (her)ontdekken, moet naar Struga of Medellin. Daar, in Macedonië en Colombia, dromt voor het woord van dichters uit de hele wereld een breed publiek uit alle lagen samen. Poëzie is er niet louter tijdverdrijf voor fijne luiden, maar de culturele bedrijvigheid van een heel volk. Geëngageerde literatuur in zijn meest vitale betekenis.
Steeds luider klinkt de roep dat de boekensector lijdt aan overproductie. Er zouden te veel boeken van de band rollen. Maar de economische problemen van het boekenbedrijf liggen een stuk breder en genuanceerder. Ook de boekenwinkels en de bibliotheken hebben het lastig. En in essentie is er niet zozeer een aanbod-, maar een vraagprobleem: u, de lezer, leest te weinig en te weinig divers. Een diagnose en een aanzet tot oplossingen.
De westerse fascinatie voor de Arabische Lente is groot, ook in artistiek opzicht. Graag willen we dan weten hoe pakweg Syrische of Egyptische schrijvers de invloed van de recente omwentelingen verwerken in hun romans. Die legitieme interesse schept soms de indruk dat we in een totaal ‘andere’ (‘niet-westerse’) literatuur zouden duiken. Een herlezing van enkele oudere Arabische klassiekers laat evenwel zien dat deze literatuur zich lang geleden al liet inspireren door westerse vormexperimenten.
Deze maand verschijnt de laatste roman van David Foster Wallace in het Nederlands. Hier leest u waarom het werk van de Amerikaanse auteur zo belangrijk is, waarom het Europees volkslied niet noodzakelijk zo’n slechte keuze is en waarom u The Pale King eigenlijk gewoon zelf moet lezen.
In oktober 2012 verscheen het nieuwe boek van Chris Ware, in de wereld van de strip de belangrijkste vormvernieuwer van de voorbije twintig jaar. Met Building Stories wordt lezen weer echt something to do.
In zijn jongste strip, Arsène Schrauwen (Part one of three), zet Olivier Schrauwen een subtiel surrealistisch betoog op, waarmee hij om ’s mensen seksuele ongemak en onze nationale mythes de kinderlijke idiotie van het stripverhaal wikkelt.