Cairopolis, het boek bij de gelijknamige fototentoonstelling in de Sint-Pietersabdij in Gent, brengt een wereld in beeld waaraan het wereldnieuws doorgaans voorbijgaat. Vier Belgische fotografen helpen begrijpen dat Caïro groter is dan het Tahrirplein.
‘Vlaanderen in Aalst’: de jongste fototentoonstelling van Filip Claus heeft een haast provocatieve titel, in een stad waar een nadrukkelijk Vlaams-nationalisme de politieke toon zet. Claus bewandelde en fotografeerde in 2011 een jaar lang de straten en pleinen van zijn geboortestad, op zoek naar de ‘Vlaamse’ ziel ervan. Zijn beelden laten zich echter niet zomaar recupereren tot een zelfgenoegzaam uitstalraam van 'ons Vlaanderen'.
In het gerenommeerde Victoria and Albert Museum (V&A) in Londen loopt momenteel de fototentoonstelling Light from the Middle East. Ze groepeert werken van enkele van de bekendste kunstenaars uit het ‘Midden-Oosten’. V&A onderstreept daarmee de stijgende impact van niet-westerse actuele kunst, maar bevestigt tegelijk hoe vormen van ‘witte’ normering onherroepelijk terugkeren.
‘Kunst is één van de weinige plekken waar je je politieke woede nog ongebreideld kan botvieren’, aldus de Chileens-Amerikaanse kunstenaar Alfredo Jaar tijdens een MO*-lezing in de Koninklijke Bibliotheek van België op 12 oktober 2012. Jaar was een van de vele kunstenaars die uitgenodigd werden naar Mechelen in het kader van de internationale tentoonstelling van hedendaagse beeldende kunst gewijd aan de mensenrechten, Newtopia. Tegelijk loopt nu ook in het ING-cultuurcentrum in Brussel, als een satelliettentoonstelling van Newtopia, een solo met werk van Jaar, Let There be Light.
Het FotoMuseum van de Provincie Antwerpen: er lopen prachtige exposities, er komen veel bezoekers, er is een uitmuntende bibliotheek, de collectie is van wereldniveau en de zevenendertig mensen die er werken, worden op tijd betaald. En toch wordt er geklaagd over de werking. Wat is het probleem?
Romantiek en tuinen, dat is een aparte liefde. Sinds de 19e eeuw moeten tuinen de spontaniteit van de natuur nabootsen, en onze eigenheid uitdrukken. Tuinieren is niet alleen een ambacht waarmee we onze eigen bakens uitzetten, het is ook een krachtige metafoor in onze verbeelding van een toekomst waarin we echt over onze eigen tijd beschikken. Ook in de kunsten triggert de tuin de verbeelding. Het kunstwerk en de tuin fungeren als ‘uitverkoren’ plekken waar schoonheid huist. Zo verwerken ook hedendaagse kunstenaars de fascinatie voor tuininrichting in het kunstwerk. Tinka Pittoors (Symbolic Violence, 2011), Herman van den Boom (Arcadiabeelden, 2004-2005) en Hans Op De Beeck (Secret Garden, 2010) zijn enkele voorbeelden van bij ons die op deze crossover inspelen. Deze werken maken duidelijk dat tuinen ons eigenlijk een blik bieden op de dubbelzinnigheid van de romantiek zelf. De tuin, dat is zowel de geromantiseerde blik op de natuur, als bewijs van de utilistische wijze waarop
we met de natuur omgaan. Dat is de verbeelding, maar evengoed het gebrek eraan. Dat is de innerlijke rijkdom, maar ook het angstvallig terugplooien op onszelf. Dat is zowel pure schoonheid als lege opsmuk. De voortuin is dé vooruitgeschoven romantiek, zeker in het landschap
van onze op elkaar geplakte voorsteden. Twee fotografen, Sara Claes en Sarah Eechaut, gingen voor ons, elk apart, verder op dit (anti-)romantische pad. www.saraheechaut.com | www.saraclaes.be
Na What Painting Is (1998) schreef James Elkins in 2011 What Photography Is. Fotografie draait voor de Amerikaanse kunsthistoricus om een onvatbare wereld zonder mensen.
Theaterfotografie? Nooit bij stilgestaan. Jawel, er circuleren beelden van voorstellingen. Die krijgen we te zien in een festivalbrochure of in de krant, bij cultuuragenda’s of recensies, en op de website van gezelschappen. Een enkele keer wordt er een heus fotoboek mee samengesteld. En ja, sommige foto’s zijn onlosmakelijk verbonden met een repertoire, zoals de elegante Rosas-foto’s van Herman Sorgeloos. Maar we hebben er nooit écht naar gekeken.
‘Pingpong’ noemen fotograaf Koen Broos en theatermaker Inne Goris hun continue gesprek. Telkens begint dat overleg al bij Goris’ eerste ideeën voor een nieuwe creatie. Telkens eindigt het bij foto’s die misschien nog meer bezonken voelen dan de eigenlijke voorstelling. Broos & Goris: een dubbelspel in suggestie. ‘We laten een atmosfeer zien.’
Al bijna dertig jaar fotografeert Herman Sorgeloos de choreografieën van Anne Teresa De Keersmaeker. Nog nooit, bekennen ze, hebben ze met elkaar over die samenwerking gepraat. Wat ze bij elkaar vinden? Wat een goeie dansfoto is? Het gebeurt gewoon: de een beweegt of doet bewegen, de ander bevriest die beweging weer. En toch. De beelden die de wereld van Rosas te zien krijgt, volgen een paar scherpe principes.
Al vijftien jaar lopen fotograaf Maarten Vanden Abeele en theatermaker en beeldend kunstenaar Jan Lauwers een parallel parcours. Vanden Abeele verzorgt niet zomaar de kiekjes van Lauwers’ leven en werk met Needcompany. Vanuit hun artistieke affiniteit voeren ze één lang gesprek over kunst. En daarom heeft een theaterfoto pas zin als het een goede foto is.
In het theater van de Roovers vormen de foto’s van Stef Stessel een vertrekpunt. Was hij aanvankelijk enkel de scenograaf, al snel ontpopte hij zich binnen het collectief ook tot de ‘huisfotograaf’. Intussen werden zijn beelden zelfs een onvervreemdbaar deel van de voorstellingen. Ze maken van de theaterfotograaf een acteur tussen de andere.
Er resten u nog twee dagen om de fototentoonstelling Lijn 3: Beelden en verhalen uit de stadsrand van Gent te bezichtigen. De beklijvende beelden van zes topfotografen lokten een massa volk naar het Gentse Caermersklooster. Eric Min legt uit waarom u, nu het nog heel even kan, alsnog een bezoek moet brengen aan Lijn 3.
Op een van de bekendere werken van de Amerikaanse kunstenaar Richard Prince zien we een cowboy, met hoed en boots, elegant dansend met zijn lasso. Achter hem ligt de weidse, indrukwekkende vlakte van het Amerikaanse Westen. In één beeld vat Prince de essentie van de archetypische manier waarop de fotografie Amerika uitgebeeld én verbeeld heeft.