Het FotoMuseum van de Provincie Antwerpen: er lopen prachtige exposities, er komen veel bezoekers, er is een uitmuntende bibliotheek, de collectie is van wereldniveau en de zevenendertig mensen die er werken, worden op tijd betaald. En toch wordt er geklaagd over de werking. Wat is het probleem?
Romantiek en tuinen, dat is een aparte liefde. Sinds de 19e eeuw moeten tuinen de spontaniteit van de natuur nabootsen, en onze eigenheid uitdrukken. Tuinieren is niet alleen een ambacht waarmee we onze eigen bakens uitzetten, het is ook een krachtige metafoor in onze verbeelding van een toekomst waarin we echt over onze eigen tijd beschikken. Ook in de kunsten triggert de tuin de verbeelding. Het kunstwerk en de tuin fungeren als ‘uitverkoren’ plekken waar schoonheid huist. Zo verwerken ook hedendaagse kunstenaars de fascinatie voor tuininrichting in het kunstwerk. Tinka Pittoors (Symbolic Violence, 2011), Herman van den Boom (Arcadiabeelden, 2004-2005) en Hans Op De Beeck (Secret Garden, 2010) zijn enkele voorbeelden van bij ons die op deze crossover inspelen. Deze werken maken duidelijk dat tuinen ons eigenlijk een blik bieden op de dubbelzinnigheid van de romantiek zelf. De tuin, dat is zowel de geromantiseerde blik op de natuur, als bewijs van de utilistische wijze waarop
we met de natuur omgaan. Dat is de verbeelding, maar evengoed het gebrek eraan. Dat is de innerlijke rijkdom, maar ook het angstvallig terugplooien op onszelf. Dat is zowel pure schoonheid als lege opsmuk. De voortuin is dé vooruitgeschoven romantiek, zeker in het landschap
van onze op elkaar geplakte voorsteden. Twee fotografen, Sara Claes en Sarah Eechaut, gingen voor ons, elk apart, verder op dit (anti-)romantische pad. www.saraheechaut.com | www.saraclaes.be
Na What Painting Is (1998) schreef James Elkins in 2011 What Photography Is. Fotografie draait voor de Amerikaanse kunsthistoricus om een onvatbare wereld zonder mensen.
Theaterfotografie? Nooit bij stilgestaan. Jawel, er circuleren beelden van voorstellingen. Die krijgen we te zien in een festivalbrochure of in de krant, bij cultuuragenda’s of recensies, en op de website van gezelschappen. Een enkele keer wordt er een heus fotoboek mee samengesteld. En ja, sommige foto’s zijn onlosmakelijk verbonden met een repertoire, zoals de elegante Rosas-foto’s van Herman Sorgeloos. Maar we hebben er nooit écht naar gekeken.
‘Pingpong’ noemen fotograaf Koen Broos en theatermaker Inne Goris hun continue gesprek. Telkens begint dat overleg al bij Goris’ eerste ideeën voor een nieuwe creatie. Telkens eindigt het bij foto’s die misschien nog meer bezonken voelen dan de eigenlijke voorstelling. Broos & Goris: een dubbelspel in suggestie. ‘We laten een atmosfeer zien.’
Al bijna dertig jaar fotografeert Herman Sorgeloos de choreografieën van Anne Teresa De Keersmaeker. Nog nooit, bekennen ze, hebben ze met elkaar over die samenwerking gepraat. Wat ze bij elkaar vinden? Wat een goeie dansfoto is? Het gebeurt gewoon: de een beweegt of doet bewegen, de ander bevriest die beweging weer. En toch. De beelden die de wereld van Rosas te zien krijgt, volgen een paar scherpe principes.
Al vijftien jaar lopen fotograaf Maarten Vanden Abeele en theatermaker en beeldend kunstenaar Jan Lauwers een parallel parcours. Vanden Abeele verzorgt niet zomaar de kiekjes van Lauwers’ leven en werk met Needcompany. Vanuit hun artistieke affiniteit voeren ze één lang gesprek over kunst. En daarom heeft een theaterfoto pas zin als het een goede foto is.
In het theater van de Roovers vormen de foto’s van Stef Stessel een vertrekpunt. Was hij aanvankelijk enkel de scenograaf, al snel ontpopte hij zich binnen het collectief ook tot de ‘huisfotograaf’. Intussen werden zijn beelden zelfs een onvervreemdbaar deel van de voorstellingen. Ze maken van de theaterfotograaf een acteur tussen de andere.
Er resten u nog twee dagen om de fototentoonstelling Lijn 3: Beelden en verhalen uit de stadsrand van Gent te bezichtigen. De beklijvende beelden van zes topfotografen lokten een massa volk naar het Gentse Caermersklooster. Eric Min legt uit waarom u, nu het nog heel even kan, alsnog een bezoek moet brengen aan Lijn 3.
Op een van de bekendere werken van de Amerikaanse kunstenaar Richard Prince zien we een cowboy, met hoed en boots, elegant dansend met zijn lasso. Achter hem ligt de weidse, indrukwekkende vlakte van het Amerikaanse Westen. In één beeld vat Prince de essentie van de archetypische manier waarop de fotografie Amerika uitgebeeld én verbeeld heeft.
Jimmy Kets en Duane Michals, foto's kijken in het grootste beeldenmuseum van Europa, een salontafel vol tijdschriften en de bedreigde fotojournalistiek in Vlaanderen: ze hebben veel en zelfs alles met elkaar te maken.
In zijn relatief jonge artistieke leven van ongeveer veertig jaar, dat bovendien alweer naar een voortijdig einde lijkt te hollen, is de dia in de kunst op verschillende manieren gebruikt. Still/Moving/Still, de hoofdtentoonstelling van het Fotofestival 2009, bracht de meeste ervan in kaart. De geselecteerde werken verrasten door hun diversiteit. Tegelijk maakte die diversiteit ook duidelijk dat het gebruik van een beeld soms een verraad aan het medium impliceert: niet alle werken lieten de dia immers tot zijn recht komen als dia.
Instant Light. Tarkovski Polaroids is een warm eerbetoon aan de meesterlijke Russische regisseur Andrei Arsenyevich Tarkovski. Het polaroidboek documenteert de periode 1979- 1984. Gedurende die vijf jaren trok Tarkovski regelmatig naar Italië om er in 1982 zijn voorlaatste film Nostalgia te verfilmen. Twee jaar later, in 1984, besloot Tarkovski niet meer terug te keren naar de Sovjet-Unie en zich met zijn vrouw Larissa voorgoed in Italië te vestigen. Oorzaken waren zijn langdurige en bijna legendarische strijd met de censuurcommissie, en vooral de afwijzing van zijn onbeperkte verblijf in Italië door de Sovjetautoriteiten. Tarkovski stierf op 29 december 1986 op vierenvijftigjarige leeftijd aan longkanker in Parijs en liet een klein maar indrukwekkend oeuvre van zeven langspeelfilms na waarin zijn poëtische visie op het leven wordt uitgedrukt. Instant Light. Tarkovski Polaroids nodigt nadrukkelijk uit om die te herontdekken.
Het waren de dagen voorbij 'de honderd dagen', toen Stephan Vanfleteren in het Antwerpse Fotomuseum zijn eerste overzichtstentoonstelling opende. Terwijl uit Hertoginnedal berichten binnenliepen over - 'eindelijk' - een akkoord tussen de stoeiende regeringsonderhandelaars over de verdere onttakeling van dit land, presenteerde de vermaarde persfotograaf zijn werk onder de gebeitelde titel Belgicum. Als een relict tegen het vergeten, als een dierbaar in memoriam voor een aaneengeplakt stukje natie waarvan de scheuren nooit zo duidelijk waren. Hoe oogt het oude België door de lens van een conservator?