Film

Plato beschrijft in de dialoog Phaedrus de menselijke ziel als een span van twee gevleugelde paarden met een menner. Het ene paard vertegenwoordigt moed en wilskracht. Het tweede belichaamtde begeerten en is grillig van aard. Beide zijn nodig, wil de ziel evenwicht vinden. Béla Tarr trekt in The Turin Horse de kaart van het onedele dier, terwijl Spielberg in War Horse het edele kiest. Het resultaat: twee films met een mensbeeld uit balans.

Begin maart liep in Berlijn het festival 8 arabische Filmemacherinnen, het eerste filmtreffen voor Arabische filmmaaksters op Europese bodem. Elke avond maakte de prestigieuze Berlijnse Akademie der Künste plaats voor film-screenings en debatten over de plaats van de vrouw in de Arabische wereld. Of liever: over de veranderende Arabische wereld door de ogen van een vrouw. We bekeken in Berlijn de films en interviewden enkele regisseurs, goed voor een extra perspectief op de Arabische Lente.

Een ‘magistrale roman over het mysterieuze leven van een filmtycoon’, zo noemt Ik, Hollywood van de Vlaamse auteur Jan Van Loy zichzelf op zijn cover. Die bombastische ondertitel zweemt naar de grootspraak die we kennen van filmaffiches, maar er valt weinig op af te dingen. Van Loy speelt een slim spel met historische feiten en fictionele elementen, waarbij mysterie en melodrama hand in hand gaan. Met de bordkartonnen decors van de droomfabriek bouwt hij stevige stellingen over de essentie van de filmische en literaire vertelkunst.

Hoe ontsluit je een levenswerk? Die vraag drong zich op bij het overschouwen van de omvangrijke intellectuele nalatenschap van filmprofessor André Vandenbunder: talloze teksten, het resultaat van decennia onderzoek. Sinds het begin van de jaren 1960 gaf Vandenbunder les aan het toenmalige RITCS en het Filmmuseum Brussel, waar hij zijn eigenzinnige filmvisie optekende in gestencilde hand-outs. Bedacht en geschreven in zijn werkkamer, omringd door duizenden boeken en de rook van zijn onafscheidelijke pijp. Vandenbunders weduwe schonk de cursussen en de boekencollectie aan de Universiteit Antwerpen, met de vraag om dit erfgoed beschikbaar te stellen voor een breed publiek.

Chantal Akerman is de Belgische cineaste die de minimalistische cinema mee op de wereldkaart plaatste. Sinds de jaren 1990 verschoof een belangrijk deel van haar werk in de richting van video-installaties. Daarvan is nu een overzichtstentoonstelling te zien in het M HKA: Too Far, Too Close. Het is werk dat een persoonlijk engagement vraagt. Iets waar Akerman zelf, zo ontdekken we, niet altijd graag over praat. Een (zelf)portret.

‘Innemend, menselijk, grappig, inventieve stijl’. Dat zijn enkele veelgehoorde complimenten over Beginners (2010) van Mike Mills. De film is relatief kleinschalig, maar ook weer niet te klein. Het is een typische film die valt onder de categorie Indiewood: cinema voor wie de bioscoop als een ontspannen avondje uit beschouwt en tegelijk geschikt voor een potentieel arthousepubliek. Het lijkt wel het beste van twee werelden: de auteursfilm die kan rekenen op de steun van Hollywood. Of is er meer aan de hand?

Geweld lijkt weer business as usual. De schroom om geweld te gebruiken legt het af tegen de aanvaarding van geweld als middel om conflicten op te lossen. Nieuwsmedia lijken zich in die verantwoording van geweld te beperken tot informatieoverdracht in naam van objectieve verslaggeving. Regisseur Peter Krüger, die zijn nieuwe documentaire N in Ivoorkust filmde, stelt precies daar vragen bij: ‘Is geweld niet net het gevolg van al het objectiverende denken?’