Context & beleid

Een spiegel spreekt niet. De tussenpersoon in de kunst

Nvdr: onderstaande tekst is de authentieke eerste versie van de auteur. De finale versie, na redactionele feedback en eindredactionele ingrepen, lees je hier. Zoek de tien verschillen...

 

Bernard Lietaer: boekvoorstelling 'Geld en duurzaamheid'

De financiële crisis is veroorzaakt door het onverantwoord gedrag van bankiers en speculanten. Dat is de gangbare uitleg die ons gerust stelt. Want door de speculatie in te dijken en banken beter te reguleren komt alles terug in orde. Of is er meer aan de hand? Volgens Bernard Lietaer wel.

Rekto:verso: meer dan een boekje

Bijna vijftien jaar bestaat rekto:verso nu, tijd voor een nieuwe transformatie. Van papieren boekje vervellen we in maart 2017 naar een bredere organisatie voor reflectie rond cultuur en samenleving. De inhoud blijft dezelfde, de verpakking en de werking veranderen. We bieden je als lezer graag een inkijk in de plannen.

 

Opzet: publiek

Vroeger was het helder. De kunstenaar maakte zijn werk en de lezer las, de kijker keek, de luisteraar luisterde. De toeschouwer was vooral ontvanger, volgens het klassieke patroon van afzender en bestemmeling. De kunstenaar gold als actief, de toeschouwer als passief. Juister is wellicht: reactief.
 

Tot op de digitale bodem

Het internet zet de aloude tegenstelling tussen underground en mainstream op zijn kop, of beter: lijkt ze uit te smeren in de breedte. Bestaan ze eigenlijk nog wel in hun klassieke betekenis? Wat kwam er in de plaats? En waarom is 1997 zo’n belangrijk jaar? Wat we niet konden vinden via Google, zochten we in het Deep Web.

From Russia with love

In 2012 maakten we met theatergroep De Warme Winkel de voorstelling Janderground, over de Russische underground in de jaren 1970 in Moskou. Bestaan er parallellen tussen dat gedwongen ondergrondse verzet van de Russische artiesten van toen en het vrije Westen anno 2016? Ik wil blijven geloven dat er vandaag nog steeds glimpen van bestaan.

 

Nederland en Vlaanderen: een empatisch verbond

Voor mijn dankrede bij de Grote Visser-Neerlandiaprijs werd me gevraagd een testament te brengen. Wat had ik, als voormalig directeur van Vlaams-Nederlands Huis deBuren, nog willen realiseren? Wat is nog zinvol en vooral haalbaar in de nabije toekomst? Wat is morgen nog nuttig of noodzakelijk in een cultuurbeleid van en vooral voor Nederland en Vlaanderen?

 

Mozaiëk: vijf thumbs up naar beneden

We vroegen vijf culturele antennes welk underground fenomeen hen ooit het meest beïnvloed en geïnspireerd heeft. Of hoe begrijpen ze ‘underground’ in een tijdperk waarin alles meteen op YouTube komt te staan? Sommigen zoeken het antwoord in het verleden, anderen doen een voorstel voor de toekomst. Underground as a state of mind…

 

De waarde(n) van geld

Vanwaar die negatieve instelling in de kunstenwereld tegenover private middelen? Onder de vrees voor verlies van artistieke autonomie verschuilt zich een dieperliggend waardenconflict. Gelukkig is er één figuur die daar wel raad mee weet. Kan de fundraiser de kunsten redden?

 

Een eerlijk loon in de creatieve sector: een onderzoek naar principes

Dat artiesten het niet altijd even breed hebben, verbaast niemand. Maar horen we dat normaal te vinden? Die vraag hield me al langer bezig, maar een studie over de sociaal-economische situatie van de kunstenaar, voorgesteld op de Muzikale Terzake van Poppunt, Clubcircuit en Kunstenpunt in de AB eind vorig jaar, zette iets anders in gang. Wat begon als een studiedag, eindigde in een onderzoek naar mijn eigen principes.

 

Rondetafel: ‘We zijn nog altijd stukjes in de muur aan het steken’

Vrouwen maken kunst, schrijven boeken en spelen theater. Toch lijkt dat niet zo als je de geschiedenisboeken erop naslaat. En ook in het hedendaagse kunstenlandschap pronken er nog steeds meer mannen op de affiche dan vrouwen. Wat doen directeurs, programmatoren en uitgevers om dit te verhelpen? Catherine de Zegher, Nele Hendrickx, Dirk Snauwaert en Katleen Van Langendonck bepalen mee de etalage van de kunsten. Volgens hen is de inhaalbeweging ingezet, maar mag het altijd nog iets meer zijn.

 

No women’s land?

Telling na telling toont aan: de kunsten blijven beheerst door mannen. Niet zozeer in de opleidingen, wel hoger op de ladder en later in de carrière: waar het om de knikkers gaat. Dat geldt zeker voor populaire cultuur als film en rock, maar ook klassieke muziek, podium- en beeldende kunst spiegelen de rest van de wereld: mannen houden het overwicht en bepalen het systeem. Dat zeggen wij niet, dat zeggen de cijfers.

‘Alle Menschen werden Schwestern’

In oktober verschijnt Selbst, de nieuwe roman van Thomas Meinecke. In 1998 maakte de Duitse auteur, muzikant en dj furore met de cultroman Tomboy. Ook in Selbst gaat het om gender trouble, het strategische en speelse ondermijnen van genderrollen en -patronen. In Meineckes romans verweven chatboxconversaties van popsterlookalikes, discussies over de appropriatie van de rok en masterthesissen over Meinecke zelf zich met denkers als Bettina von Arnim, Judith Butler, Hélène Cixous en Lana Del Rey. Een gesprek over seksualiteit in beweging en al dan niet klaarkomen.

 

The Icelandic Gaze

For those who wonder how more gender equality in the arts in Belgium can look like, Iceland is an inspiring example. For those who come from Iceland to work in the artistic field in Brussels, it feels a little bit like another planet. Why feminism is not self-evident in the arts in Belgium?

 

Signalement: Hallo Hallo Impasse

Naar een nieuw leiderschap in de kunsten

Culturele vrouwen getuigen

Vlaamse Golf 2.0: brede instellingen?

Check jullie privileges!

Het Tweede Cultuurparlement stelt voor

Het Grote Participatiedebat: verslag

Diversiteit, een toeval

Vooruit naar morgen!

De gespierde verlichting van Bart De Wever

Kunst 3.0

Stilte voor de slacht?

Subsidies beoordeeld: volstrekt onvoldoende

Vijf correcties op de reacties

Participatie 1: meedoen of mee dóén?

Participatie 2: de plannen in de praktijk

Hoe moet het nu verder?

Hoe verkoop je een ingedeukte kaas als een delicatesse?

Gaten in het participatielandschap

Participatie 3: de beoordeling beoordeeld

Participatie 4: naar een bloeiend landschap

Het ecosysteem van de podiumkunsten, na de beslissingen

Subsidies in Nederland, een slagveld

State of the Union: er komen nieuwe tijden

Het rijk der liefde: Michael Hardt spreekt

Terreurniveau 4. Een Palestijnse in bezet Brussel

De vier benauwenissen van Europa

‘Weten is niet genoeg’

Jan Fabre in Israël: zeven open brieven over culturele boycot

Gaat het hoge omlaag, of het lage omhoog?

De volkse vlucht achteruit

Klassieke muziek zkt minder klassiek publiek

Populaire cultuur is zo meta

De kunsten in de nevelstad van morgen

‘Flanders, state of the art’: handel ernaar

Het cureren van vandaag en morgen

Werken aan een label voor beter werk

Doe beter, doe niets: floreren in onzekerheid

Tijd om de nieuwe democratie uit te klappen

Vier zelfhulptips voor de overvolle kunstenaar

Kan ik hier ook in culturo’s betalen?

Van de Homo Economicus naar de Homo Romanticus

Op een andere manier lopen

Van kromme komkommers tot gemberwater

Halfleeg of halfvol?

Hoe rijker, hoe ongelijker

Centraal staat het werk

Geen verbinding zonder besmetting

Van verbeelding naar ideologie

Daar zijn de projectsubsidies weer!

Kunst maken onder de bezetting

Fernand Huts, mecenas van cultureel erfgoed

‘Wij mogen nog rare dingen doen’

Van trauma tot museum

Kraken, bewaken en benutten

Terug naar de gemeenschap

Martha Nussbaum: mijd de markt, neem een cursus filosofie

De nakende school

Richard Münch: ‘Wetenschap is geen Champions League’

Stel je voor …

Achter het hoekje leren kijken

De geëngageerde kunstenaar als katalysator

Kunstopleidingen, sta op uw autonomie

De onvoorwaardelijke kunstschool

Gebruik uw fantasie

Herr Seele over de kunstschool

Schiller als amuse-gueule

Dertig variaties van verzet

Verzet? Bezet!

‘Wij zijn vergeten dat wij soeverein zijn’

Akkoord over 21% btw op kunst en cultuur

De kunstenaar staat centraal, zei u?

Artiesten en syndicalisten aller landen

Mons 2015: Je suis participante. Et toi?

Techno-utopie (x2) in Mons

De projectsubsidies zijn weer de pineut

We zijn niet gelijk

‘Hoe harder het klettert, hoe beter’. Oswald Spengler revisited

Roger Scruton: diepzeeduiker op een surfplank

Sven Gatz: ‘Liberalisme moet over meer gaan dan geld en economie’

Cultuurambtenaar nummer 1 spreekt

Drifting right

Verdeeld portret van Vlaanderen

Kunst als discussiestuk. Over de zin en onzin van artistic research

Mozaïek: rechts-linkse canon

Het doctoraat in de kunsten, tien jaar later

Kunst als kennisproductie

Blote miserie

Cultureel darwinisme: naar een kunstenlandschap van de besten?

Druk druk druk!

Wat van iedereen is, is van niemand

Cultuurhuizen: hoe groter, hoe beter?

Tijd voor een andere instelling

‘Subsidies zijn het dieptepunt van degelijk cultuurbeleid’

Het afnemende draagvlak voor kunst is een mythe

Kunst in de kerk

Kerk van tempelbouwers

Krachtlijnen in het Vlaams cultuurbeleid

De kunsten de markt op? Begin met een gids

Mag er wat meer misgaan op Radio 1? Tien bedenkingen bij het huidige radiolandschap

Het verkeerde eind van Jo Libeer

Commoning in de cultuursector

4x4 voorstellen voor de nieuwe cultuurminister

4x4 - tijd voor solidariteit

Achille Mbembe: hoe kunst de toekomst voedt

Tijd voor de dekolonisatie van België

Leerrijke cultuurstrijd in Frankrijk

De cultuurvisie van de Vlaamse moedermaatschappij

De dubbele tong van Johan Swinnen

Tien voorstellen voor de (podium)kunsten

Kunstenaars tegen democratie, voor democratie

Waar ga jij voor kiezen?

Endless, nameless

Van kleine ik naar grote kunst

Kunstenaar zoekt statuut

Een uitgeknutseld kunstenaarsstatuut

Wie vertegenwoordigt de kunstensector nog?

Beleid als beheer: vijf jaar Joke Schauvliege

Hoe kiezen voor kunst?

Crisis onder de Akropolis

De creatieve klasse als vreemdelingenlegioen

Vlaanderen-Nederland: eigen cultuur eerst

Problemen met porno? Een gesprek met Lieven De Cauter en Petra Van Brabandt

Waar hoort kunst in het Vlaanderen van morgen?

Met N-VA zal cultuurbudget zeker niet stijgen

Is de uitverkoop van de kunstensector al begonnen?

Misdaad, straf en kunst

Schoonheid en apocalyps. Elaine Scarry over schoonheid en rechtvaardigheid

Tijd voor een sociaal journalistenstatuut

Het lijstje van de gevangeniskantine

Culturele projecten binnen de gevangenis

Waarheen met onze kunstinstellingen?

Signalement: Institutional Attitudes

Waarom internationaal?

Zijn 'vrije' kunsten nog wel van deze tijd?

It’s about content, stupid!

Vrouwelijkheid op lange termijn

Kunst die zich voordoet alsof ze iets anders is dan kunst

De kunstenaar als Trojaans paard

Misschien wel niet

Hoeveel van het nieuwe kun jij aan?

Wanneer kiest Vlaanderen eindelijk voor zijn musea?

'Franz Kafka maakt geen kans vandaag'

United we stand! Nood aan een collectief cultuurplatform

Feel Good Flanders

Nederland na de bijl

De Ronde Tafel van Vlaanderen

Mijn Vlaanderland, mijn buitenland

Boeketje Vlaanderen

Vredig Vlaanderen herdenkt de Grote Oorlog

De arme illustrator: feit of fictie?

De welgestelde illustrator: haalbaar of hopeloos?

Schrap educatie, onthoud kunst

Reeks cultuur in de centrumsteden – deel 5: besparingen

Kunsteducatie: het dubbele van de helft

Vers van de Chinese pers

De opmars van populisme in Europa

Zuid-Europa na de besparingen

Europa Aperta. Karel De Gucht meets Peter de Caluwe

Het Zuiden, kompas voor de toekomst

Oost West thuis best

De morele opstanding van het Westen. Een gesprek met Martin Berger

Cultuurfinanciering in Brazilië: een inspirerend model

‘Onze instellingen lopen achter de feiten aan’

Gewichtige wereld, lichte kunst

Lichtende voorbeelden

Cultuur in de centrumsteden - deel 4: N-VA aan zet

Annemie Charlier: ‘Inzetten op participatie van andere culturen’

Willy Van Geirt: ‘Cultuur moet volkser aangepakt worden’

Opkomst en verval van de grap

Zijn West-Vlamingen varkens? Onderzoek naar identiteit in West-Vlaanderen

De stad van straks

Stadsvernieuwing in Wallonië? Cultuur als hefboom

Stadsfestivals: kunst of kermis?

De kunstenaar als publieke werker. Een gesprek met Henk Oosterling

Stadsgeluiden (drie snapshots)

Een nieuwe tijd voor de stad. Interview met Mark Fisher

Steden tussen roes en roest

Ongezien! Brussels got talent!

Carrousel Bruxelles

The city is global

Reeks: cultuur in de centrumsteden – deel 2: de kunsten

Flash mobs: alchemisten in de openbare ruimte

The Ambition of the Territory

Reeks: cultuur in de centrumsteden – deel 3: het kerntakendebat

Genoeg is genoeg

Stad, metropool, megaregio: toekomst of ondergang?

Het gelijk van de cultuurbarbaar. Interview met Alessandro Baricco

Naar een nieuwe cultuur van geld. Interview met Bernard Lietaer

Samen ondernemen is een kunst

Overbodige arbeid en zinvol werk

Kunst zoekt crowd

Vrijwilligers in de cultuursector

Coöperatie: een levenswijze

Interview Andrew Simms: een switch is absoluut nodig

Stem niet voor de vermarkting van cultuur

Sterke gemeenten zijn sterk in cultuur

Graag kleur bekennen a.u.b.

‘De steden zijn de ruggengraat van het Vlaamse cultuurbeleid’

Reeks: cultuur in de centrumsteden – deel 1: investeringen

‘Recht op cultuur’: politiseren, graag!

Broodschrijven voor het plezier? Over ‘Een ludiek meninkje’ van Bart Steenhaut

De kunst van kritische kunst

Niet één ballon, maar een hele bundel

Naar een co-managementsysteem van werkveld én overheid

Naar een kunstenveld in drie deelgebieden

De hamvraag is ons maatschappelijk draagvlak

Verfondsing of politiek primaat – nood aan een principiële houding

Kunstenbeleid gaat niet over verfondsing

The art of critical art

Het cultuurveld reageert (samenvatting)

Groeien in cultuureducatie

Terug naar de kunstenaarsgilde

De drie culturen en de academisering van de kunsten

Naar een frisser deeltijds kunstonderwijs

Ja, maar niet zo!

Kunstonderwijs als vrijplaats voor het fantasma

Signalement: Masters op maat

Antwerpse theateropleidingen in slaapstand

Conceptnota Cultuureducatie

Wie kennen we nog in de politiek?

Antwerpse theateropleidingen in slaapstand - studenten reageren

Laat de cultuurminister toch gewoon een cultuurmanager zijn

Trammelant in kunstenland

Kunst op de pleinen van Caïro

Het artistieke ontwaken in Tunesië

Onze romantische drang naar authenticiteit

Romantiek als verzet

De strijd om het lichaam van de vrouw

Het ballonnetje van Schauvliege: lang niet gek

Dubbele koudwatervrees voor verfondsing. Reactie van een ervaringsdeskundige

‘Reguliere media zien we enkel nog als een promokanaal’

De revolutie in haar premature fase

De coming of age van Julian Assange

Don't try this in art: 30 not dones

Over gratie

Artistieke bijstand

'Een nieuwe renaissance zou geen kwaad kunnen'

De paradox van het museum zonder museum

Tien jaar Concertgebouw Brugge

Niet de hakbijl baart zorgen, wel de haagschaar

Authority Inc.

Wat kan mij jouw fascinatie schelen?

Pro & contra: kritiek gezag

Lig neer, sta op! De opmars van horizontaliteit

Wat is democratie?

De macht en onmacht van de culturele elite. Gesprek Gerard Mortier - Ann Demeester

Samen kunst maken is de toekomst

Waarom kunstenaars niet fascistisch genoeg zijn

Het duet tussen de Opera en het Ballet

Subsidie voor kunst - een loflied op de verbeelding

Waarom Vlaanderen niet bezuinigt op cultuur

I revolt, therefore we are... still to come

Dubbelgesprek: cultuur in tijden van besparingen

Dat is er aan de hand in Nederland

Wat is er aan de hand in Nederland? (En vooral: wat doe je eraan?)

De neoliberalisering van de kunstencentra

Kunst na 9/11: een onvoltooide correspondentie

De staat van geweld. Interview Willem Schinkel

Van Ground Zero tot Tahrir Square. Aantekeningen van een activist (voor Stephan Galon)

Signalement: Tussen woede en hoop: Lieven De Cauters on-Vlaamse 'compendium van een sinister decennium'

De kunst van het ontwijken. Kunst en censuur in Iran

'Music For Life' en het dilemma van de gevangene

De Google-generatie

Cultuurcentra & gemeenschapsvorming

Schrijvers, critici, verenigt u!

Handvest voor duurzaamheid

Kunstenaars adviseren de minister

Beter besparen op cultuur

De cijfers en niets dan de cijfers

Enkele bedenkingen bij subsidies ten tijde van crisis

Sven Gatz en Guy Gypens in gesprek: cultuur en politiek - één strijd?

Nederland schreeuwt om beschaving

Tijd voor beleid op lange termijn

Reeks: het Vlaamse cultuurbeleid in Afrika, deel IV - conclusie

'De cultuursector moet zelf politiek worden'

Hang opnieuw de aap uit!

Reeks: het Vlaamse cultuurbeleid in Afrika, deel III - Marokko

History without guilt. Nostalgie tussen (on)schuldig herinneren en vergeten

Hoeveel toekomst heeft het verleden? Gesprek Berber Bevernage - Frederik Le Roy

Verruimen of vervlakken. De culturele hoofdstad van Athene’85 tot Ruhr.2010

Reeks: het Vlaamse cultuurbeleid in Afrika, deel II - Zuid-Afrika

Hoe kan kunst nog subversief zijn?

Vijftig jaar Congo in dertien vragen

La Belgique congolaise: de Congohype herbekeken

Reeks: het Vlaamse cultuurbeleid in Afrika, deel I - Congo

Nederland en 60 jaar verloren Indië

Een verschil in cultuurpolitiek is in de eerste plaats een kwestie van geld

Culturele hotspots

De kunst van het inter-esse en de hypokritiek

'Moet een literair tijdschrift met kleine oplage werkelijk nog gedrukt worden?'

Vlaamse uitgevers en hun gevecht tegen de bierkaai

Blitzkritiek - Veiling te koop

Blitzkritiek - Merci, Bert!

Wow ende o jee

Kieswijzer voor cultuur

Over renovatie en historische sensatie

Donkerblauw cultuurbeleid

Kunst is geen politiek handelen

Commerciële pistes voor het artistieke veld

Een ongetemd artistiek libido

Interageren om te overleven

Lever de democratie niet uit aan rancuneuze 'halfbeschaafden'

Onder het gepeupel, het gepopel

Pleidooi voor loftsocialisme

Pleidooi voor minder democratie

Pleidooi voor politiek metier

Populisme moet blijven

Het publiek en het publieke

De kunst om nee te zeggen

Begeestering

Cultuurmanagement!?

Knossos

Rebellie en de ondraaglijke onechtheid van het bestaan

"Dat moet u aan mijn man vragen"

Voorbij de monochronie

"Ik stop ermee, tenzij..."

Dit boek is zeer geschikt, overigens, om…

"Ze zijn bang van ons"

Het vaste repertoire van de roep om repertoire

Collectiebeleid in Vlaanderen