Met hun studie De hybride kunstenaar. De organisatie van de artistieke praktijk in het postindustriële tijdperk hebben Camiel van Winkel, Pascal Gielen en Koos Zwaan baanbrekend werk geleverd. Voor het eerst wordt immers een grootschalig onderzoek gevoerd naar de positie van de beeldende kunstenaar (‘beeldend’ in de ruime betekenis) in de eenentwintigste eeuw – de dageraad van de hoogtechnologische beschaving, zeg maar.
In MAC’s, het museum op de voormalige Waalse mijnsite Grand-Hornu, loopt een unieke tentoonstelling op kindermaat. Le grand Atelier prikkelt kinderen niet alleen om zich al kijkend naar kunst een wereldbeeld te vormen, de geëxposeerde werken en objecten voeden ook het debat over de kwaliteit van kunsteducatie in musea.
Rekto:verso vroeg twee jonge kunstenaars naar een reflectie over hun overgang van binnen naar buiten de school. Thomas Bellinck is theatermaker en doet het met woorden. Martha Verschaffel is illustrator en vertelt met beelden. Beiden studeerden enkele jaren geleden af, maar kwamen sindsdien algauw opnieuw in contact met het onderwijs. Hoe verhoudt hun eigen leerervaring zich tot hun artistieke zoeken?
Bricolages van fantasie en wetenschap, traag met de hand overgeschreven tekst, encyclopedische discipline en volks uitwaaierende verzamelingen – een processie van associaties, gedragen door leer- en verteerstelsels. Een van de wonderlijkste dingen die een mens vandaag kan doen, is binnenwandelen in Museum M, waar een retrospectieve loopt over het werk van de Vlaamse kunstenaar Patrick Van Caeckenbergh (Aalst, 1960).
Kunst krijgt in ons zorglandschap een steeds prominentere rol toebedeeld. Jonge delinquenten, psychiatrische patiënten of personen met een handicap worden meer dan ooit in contact gebracht met het schilderpenseel, het fototoestel of de filmcamera. Alleen gaat het vaak om een louter samen brengen, om meer van hetzelfde. Om aan ‘de ander’ en ‘het andere’ echt recht te doen, moeten we kunst en zorg samen denken.
Te oordelen aan het verschijnen van glijbanen (Carsten Höller), kippenhokken (Koen Vanmechelen), reusachtige bloemstukken in de vorm van hondjes (Jeff Koons), spreuken in vinylvloeren (Lawrence Weiner), zelfverminkingen (Marina Abramović), kingsize pepermuntgeurbommen (Peter De Cupere), fotorealistisch geschilderde porno (John Currin) en hightech religieuze kitsch (Raqib Shaw) lijkt het erop alsof niets meer ondenkbaar is in de ‘hedendaagse kunst’. Anything goes? Schijn bedriegt ...
Chantal Akerman is de Belgische cineaste die de minimalistische cinema mee op de wereldkaart plaatste. Sinds de jaren 1990 verschoof een belangrijk deel van haar werk in de richting van video-installaties. Daarvan is nu een overzichtstentoonstelling te zien in het M HKA: Too Far, Too Close. Het is werk dat een persoonlijk engagement vraagt. Iets waar Akerman zelf, zo ontdekken we, niet altijd graag over praat. Een (zelf)portret.
Na de commotie rond het bedreigde voortbestaan van kunstenhal Wiels, breken opnieuw donkere tijden aan voor de hedendaagse kunst in Brussel. Want hoewel de politiek zich heeft vastgebeten in het debat rond de oprichting van een nieuw museum voor moderne en hedendaagse kunst in de hoofdstad, lijkt het museale veld met een kater te zullen achterblijven.
In een wereld waarin paranoia nog de enige mogelijke levenshouding lijkt, probeert filmmaker-kunstenaar Johan Grimonprez toch een poëtisch, hoopvol en intiem verhaal te vertellen. Naar aanleiding van zijn tentoonstelling in S.M.A.K. spraken we met Grimonprez over zijn nieuwe filmprojecten, na zijn fenomenale en internationaal gewaardeerde dial H-I-S-T-O-R-Y en Double Take. Onvermijdelijk gebeurt dit tegen de achtergrond van de politieke thema’s en media-evoluties die Grimonprez vandaag bezighouden.
Hoe zou het nog met de punk zijn? De reizende expo Europunk herinnert eraan dat punk meer was dan explosief gitaargeweld met bijhorende anarchistische levensstijl. Punk diende ook om naar te kijken. Ontwerpers Tomas Lootens en Valentijn Goethals, beiden lid van hardcoreband The Black Heart Rebellion, gaven hun ogen de kost in Charleroi, en kwamen terug met een paar gedachten over punk anno 2011.
Met de onderstaande reeks illustraties proberen we een doorsnede te maken van manieren waarop in het laatste decennium beeldend kunstenaars verschillende vormen van geweld hebben verbeeld. We bieden geen representatieve staalkaart, daarvoor is het onderwerp te vertakt en diffuus; wel een subjectieve en associatieve ketting, zuiver gebaseerd op een visueel geheugen dat bij het ene beeld het volgende opriep.
Wiels wil vrouwelijke kunstenaars die onterecht vergeten zijn, weer een publiek geven. Een bewonderenswaardige tactiek, die tot begin januari de Poolse kunstenares Alina Szapocznikow een platform geeft. Op de affiche van de expo staat een schaaltje waaruit gele plastic drupt, met een half masker met rood geschminkte lippen. ‘Kijk!’, zeggen mensen die het op straat voorbijwandelen. Het is inderdaad een vreemd gezicht, maar ook zo veel meer.
De economische crisis daalde ook over de galeriesector neer. Het afgelopen jaar moesten verschillende Belgische galeries voor hedendaagse kunst de deuren sluiten. We spraken zowel met jonge als gevestigde galeriehouders over de veeleisende en fluctuerende markt, de hels voortrazende kunstwereld en de mogelijke huidige functie van de galerie binnen deze context.