Tom Van Imschoot

De Ronde Tafel van Vlaanderen

‘Zet uw tv af!’ KVS-directeur Jan Goossens bijt het literatuurwetenschapper Kevin Absillis toe, tijdens diens al even snedige betoog over de hautaine houding van de culturele wereld tegenover de Vlaming. En wij die dachten dat ‘de culturele verbeelding van Vlaanderen’ een gemoedelijke babbel zou worden. Ook historica Gita Deneckere en N-VA-woordvoerder Joachim Pohlmann botsen prompt, maar dan over de ‘nostalgische’ oorsprongsmythe van het Vlaams-nationalisme. Vlaanderen in actie, live rond één tafel!

 

Vlaanderen, uitgelegd aan de kinderen

O Vlaanderen, land van verkleinwoorden, ‘postuurkes’ en ‘typekes’. Van die grote O ook, een zonnetje boven de microficties. Hoe wordt men hier in godsnaam groot? Door genoeg ‘boterhammekes’ te eten? Neen, met frietjes, omdat men in België is. Maar wat is groot in een regio die natuur en cultuur meent te moeten verknechten om aan de top te horen? Van Het Draakske naar het Schoon Verdiep, de buik vol ‘goesting’ en het koppige van de overwinning daarop, blijft Vlaanderen heen en weer koersen tussen folklore en groteske, grijze hemel en dampende aarde. Ontgroeit het dat ooit? Neen, dat is nu net de staatsfictie.

Europa Aperta. Karel De Gucht meets Peter de Caluwe

Hoe zou het in deze nieuwe wereld nog zijn met het oude Europa? De eenheidsmunt wankelt, jongeren vallen zonder werk, nationalisten scoren. Is het economische en culturele zelfbeeld van Europa aan herziening toe? Eurocommissaris Karel De Gucht en directeur Peter de Caluwe van De Munt vinden elkaar in een verlicht optimisme. ‘Het enige wat Europa te vrezen heeft, is haar eigen mentale veroudering.’

 

Hyperbewust en lichtgelovig

‘Waarin geloof je? Hierin: dat het gewicht van alle dingen opnieuw bepaald dient te worden.’ (Nietzsche, De vrolijke wetenschap, notitie 269)

 

Een ongerijmd gesprek met mug en olifant

Wat licht is voor de één, is zwaar voor de ander. Het relatieve is absoluut. Maar is het absolute ook relatief? Sjonge, jonge. Zo kunnen we nog wel even doorgaan. Rekto:verso sprak twee deskundigen in de materie: de spreekwoordelijke mug en de olifant. ‘Misschien wordt het onverenigbare alleen in de kunst verenigd.’

Redactioneel: Kunst in wording

Om te overleven moet je kunnen leren. Wellicht is cultuur, evolutionair bekeken, zelfs vooral dat. Leren is het oneindige vermogen van de mens tot aanpassing, door ervaring in kennis te vertalen die de toets met de werkelijkheid weerstaat. In die zin blijkt leren ook altijd een soort controleren, een poging om te beheersen wat aan de controle ontsnapt en desnoods weer tot adaptatie dwingt. Maar wat betekent dan, in deze wetenschap, kunst?

 

Signalement: Masters op maat

In het hoger kunstonderwijs valt de term ‘neoliberalisering’ tegenwoordig vaker dan het woord ‘kunst’. Meetbaarheid, kwantificeerbaarheid en een marktgebaseerde hang naar direct succes bedreigen de tijd en de vrijplaats die onontbeerlijk zijn voor kunstenaars en kunst in wording. Teaching Art in the Neoliberal Realm. Realism versus Cynicism neemt het probleem scherp in het vizier, door een bundeling van stemmen die steunen op diverse vormen van ‘ervaring’ met kunst en onderwijs. Maar er is meer nodig dan dat.

 

Verstomming. Over Patrick Van Caeckenbergh

Bricolages van fantasie en wetenschap, traag met de hand overgeschreven tekst, encyclopedische discipline en volks uitwaaierende verzamelingen – een processie van associaties, gedragen door leer- en verteerstelsels. Een van de wonderlijkste dingen die een mens vandaag kan doen, is binnenwandelen in Museum M, waar een retrospectieve loopt over het werk van de Vlaamse kunstenaar Patrick Van Caeckenbergh (Aalst, 1960).

 

Wie gelooft nog in fictie?

'Modern zijn', schreef Roland Barthes ooit, 'is begrijpen wat niet langer mogelijk is.' Maar wat betekent dat in een tijd die laat uitschijnen dat alles mogelijk is geworden? Wat betekent dat voor de kunst die onder dat gesternte leeft? Alles wat zij doet, is altijd al als mogelijkheid gerecupereerd. Alles kan gewoon. Het maakt geen verschil. Zoeken naar nieuwe mogelijkheden werkt niet langer bevrijdend. De onverschilligheid heerst, een beklemmende terreur. Hoe dan toch modern te zijn?

 

Wat kan mij jouw fascinatie schelen?

Tom Van Imschoot kijkt met verbazing naar de manier waarop wij tegenwoordig allemaal voortdurend gefascineerd lijken. Hij spitst zijn cultuurfilosofische analyse voor dit dossier toe op het begrip ‘autoriteit’. Later volgt meer. Want de fascinatie blijft duren.

 

De macht en onmacht van de culturele elite. Gesprek Gerard Mortier - Ann Demeester

Je zult tegenwoordig maar tot de ‘culturele elite’ behoren. Wie vroeger autoriteit genoot op basis van intellectueel doorzicht of artistieke verdienste, oogst vandaag eerder hoon dan respect. Hoe komt dat? Wat valt eraan te doen? Gerard Mortier en Ann Demeester, twee leidinggevende culturele Belgen in het buitenland, pleiten voor nieuwe publieke circuits, weg van de media. ‘Intellectuelen moeten eerst weer verbondenheid creëren, desnoods in salons.’

 

Redactioneel: Jij ook

We moeten onze gemeenschap herdenken.

Gemeenschap? De onze? Waren wij niet blij dat we dat opgeblazen woord in de twintigste eeuw hadden achtergelaten? Samen met de totalitaire massa-ideologieën die zich erop beroepen hebben: fascisme,  nationaalsocialisme, communisme vooral.

It's all in the family: over poëzie en compagnie

De Vlaamse poëzie lééft, anno 2011. Op allerlei platformen roeren zich bijzonder levendige jonge dichters. Een actieve en productieve generatie geeft het jonge Vlaamse poëzielandschap kleur.  Helaas resoneert die nieuwe energie nauwelijks buiten de kleine dichtersgemeenschap zelf. Voor de goegemeente is de poëziewereld een niche. Dat heeft gedeeltelijk te maken met de verminderde aandacht voor poëzie in onze mediagestuurde samenleving. Maar de jonge dichtersgarde die vandaag voor bloei zorgt, lijkt die subculturele positie ook niet problematisch te vinden. Wat daarbij verloren gaat, is een discussie over het belang van poëzie voor iedereen – dus ook buiten de eigen niche. rekto:verso nam poolshoogte en peilde naar reacties.

 

Sven Gatz en Guy Gypens in gesprek: cultuur en politiek - één strijd?

Over cultuurminister Joke Schauvliege heeft de culturele sector zich al zo schor gebruld dat er haast geen stem overblijft voor het echte debat rond cultuurbeleid. Hoe moet de politiek zich verhouden tot de diverse vormen van cultuur in de samenleving? En hoe maakt cultuur zich in die samenleving waar, wat is haar belang? Sven Gatz (Open Vld) en Guy Gypens (Kaaitheater) kijken elkaar in de ogen.

 

Uitgeven zonder opgeven. Vlaamse literaire uitgevers over de kloof met Nederland

Redactioneel: Hoe vrij is de kunst nog?

Het leven, een museum. Over het Musée de la vie Wallonne en niet-Vlaamse flandriens

'Moet een literair tijdschrift met kleine oplage werkelijk nog gedrukt worden?'

Nooit meer droog

Redactioneel: Laat alles achter, opnieuw

Bukowski in Blankenberge

Kieswijzer voor cultuur

Redactioneel: De crisis als passe-partout

Een ongemakkelijke stilte

Mira, of de teleurgang van de Vlaamse liedschrijfkunst

Naar een Vlaamse minderheidsliteratuur?

Onder het gepeupel, het gepopel

Redactioneel: Gevallen voor het volk

Redactioneel: Fuck rock-'n-roll

De literatuur en haar toekomst

Schrijven naar levend model?

Raak van op een afstand

Opgepast: instortingsgevaar

Mijn kleine Congo

Redactioneel: Kunst in oorlog, oorlog in kunst

Dossier literaire kritiek

Kontro:Verso: Krant zoekt kunst voor losvaste relatie

Improvisaties rond een bezeten lijkje

Monk, Monk, Monk

Het spel van Boon en het belang van Ludo