Tom Van Imschoot

O Vlaanderen, land van verkleinwoorden, ‘postuurkes’ en ‘typekes’. Van die grote O ook, een zonnetje boven de microficties. Hoe wordt men hier in godsnaam groot? Door genoeg ‘boterhammekes’ te eten? Neen, met frietjes, omdat men in België is. Maar wat is groot in een regio die natuur en cultuur meent te moeten verknechten om aan de top te horen? Van Het Draakske naar het Schoon Verdiep, de buik vol ‘goesting’ en het koppige van de overwinning daarop, blijft Vlaanderen heen en weer koersen tussen folklore en groteske, grijze hemel en dampende aarde. Ontgroeit het dat ooit? Neen, dat is nu net de staatsfictie.

Hoe zou het in deze nieuwe wereld nog zijn met het oude Europa? De eenheidsmunt wankelt, jongeren vallen zonder werk, nationalisten scoren. Is het economische en culturele zelfbeeld van Europa aan herziening toe? Eurocommissaris Karel De Gucht en directeur Peter de Caluwe van De Munt vinden elkaar in een verlicht optimisme. ‘Het enige wat Europa te vrezen heeft, is haar eigen mentale veroudering.’

Wat licht is voor de één, is zwaar voor de ander. Het relatieve is absoluut. Maar is het absolute ook relatief? Sjonge, jonge. Zo kunnen we nog wel even doorgaan. Rekto:verso sprak twee deskundigen in de materie: de spreekwoordelijke mug en de olifant. ‘Misschien wordt het onverenigbare alleen in de kunst verenigd.’

Om te overleven moet je kunnen leren. Wellicht is cultuur, evolutionair bekeken, zelfs vooral dat. Leren is het oneindige vermogen van de mens tot aanpassing, door ervaring in kennis te vertalen die de toets met de werkelijkheid weerstaat. In die zin blijkt leren ook altijd een soort controleren, een poging om te beheersen wat aan de controle ontsnapt en desnoods weer tot adaptatie dwingt. Maar wat betekent dan, in deze wetenschap, kunst?

We moeten onze gemeenschap herdenken.

Gemeenschap? De onze? Waren wij niet blij dat we dat opgeblazen woord in de twintigste eeuw hadden achtergelaten? Samen met de totalitaire massa-ideologieën die zich erop beroepen hebben: fascisme,  nationaalsocialisme, communisme vooral.

De Vlaamse poëzie lééft, anno 2011. Op allerlei platformen roeren zich bijzonder levendige jonge dichters. Een actieve en productieve generatie geeft het jonge Vlaamse poëzielandschap kleur.  Helaas resoneert die nieuwe energie nauwelijks buiten de kleine dichtersgemeenschap zelf. Voor de goegemeente is de poëziewereld een niche. Dat heeft gedeeltelijk te maken met de verminderde aandacht voor poëzie in onze mediagestuurde samenleving. Maar de jonge dichtersgarde die vandaag voor bloei zorgt, lijkt die subculturele positie ook niet problematisch te vinden. Wat daarbij verloren gaat, is een discussie over het belang van poëzie voor iedereen – dus ook buiten de eigen niche. rekto:verso nam poolshoogte en peilde naar reacties.