rekto:verso

Fuck bottom-up

Ik heb goesting om eens goed in uw soep te spuwen. Ik heb goesting om eens tegen uw kloten te stampen. Ik heb goesting om eens stevig te vloeken in uw heilige kerk. Ik geloof niet in uw celebratie van participatie. Fuck bottom-up! Het is een alibi voor een gebrek aan beleidsvisie. En daarbij: participatie? My ass. Er moet iemand zijn die mij representeert. En er is niemand meer. Ik ben alleen nog alleen.

 

Gideons kleine leger

Eens moet je het roomse van je afschudden. Niet meer het schijnheilige boontje uithangen. En durven om, net als de oudtestamentische rechter Gideon, plaatselijke heilige huisjes in te trappen. Maar waar te beginnen? Rekto:verso vroeg vier creatievelingen met buitenlandse achtergrond naar de Lage Landen te kijken: welke onbesproken gebruiken, verborgen taboes en onaantastbare schijnwaarheden beheersen ons cultuurlandschap?

 

‘Subsidies zijn het dieptepunt van degelijk cultuurbeleid’

Wat na de besparingen? Vlaams Bouwmeester Peter Swinnen bepleit een nieuwe relatie tussen politiek en kunstenveld. ‘Hoe er met cultuur en het mogelijk maken van cultuur omgesprongen wordt, is achterhaald.’ Swinnen gelooft niet langer in louter subsidies uitreiken, wel in meer directe vormen van betrokkenheid, zoals kunst in opdracht. ‘Als we nu eens alle mogelijkheden binnenstebuiten draaien, zonder artistieke of politieke a priori’s, dan kan het komende jaar een fantastisch moment worden.’

 

Tijd voor een andere instelling

Dé heilige huisjes van ons kunstenlandschap zijn de instellingen die erin verspreid staan. Letterlijk: het zijn de gewijde tempels die de kunst haar voetstuk bieden. En figuurlijk: de fundamenten waarop zij zelf gegrondvest zijn, worden zelden ter discussie gesteld. Schouwburgen, musea, concertgebouwen, ‘grote huizen’: wat moeten ze, in tijden van bezuinigingen en schuivende maatschappelijke zekerheden? Schouwburgdirecteur Melle Daamen en cultuursocioloog Rudi Laermans provoceren de debatten: ‘De kunsten dreigen opgerold te worden.’

 

De kracht van bewaring

Hoe kritisch zijn voor het bestaande? Voor Luc Devoldere is kritiek geen sloopwerk, wel een blijvend gesprek met de traditie. In zijn jongste essaybundel Tegen de kruideniers schrijft hij pro domo. Letterlijk: ‘voor zijn huis’. Hij bewoont er vele: taal, traditie, identiteit, canon. Zijn grootste huis is misschien wel Europa. Onze intellectuele erfenis moet worden verdedigd tegen het nieuwe Europa van de rekenende kruideniers. Maar daar spant het. De kracht van Europa ligt, volgens Devoldere, in schijnbaar krachteloze waarden: scepsis (al mag die niet verlammen), ironie (maar niet vrijblijvend) en melancholie (maar weerbaar). Kan je daar ook activisme uit puren? Een interview over de kracht van bewaring.

 

Op zoek naar het perfecte geluid

Meer dan zes miljoen dollar haalde rockster Neil Young vorig jaar op Kickstarter op voor de ontwikkeling van ‘Pono’, een revolutionaire mobiele drager voor ‘zeer hoge resolutie’-geluidsbestanden. Volgens de ontwikkelaars klinkt muziek met Pono alsof je er in de studio bij zit. Maar is dit echt de volgende stap richting het ‘perfecte geluid’? Of toch een klassiek geval van de nieuwe kleren van de keizer?

 

Stars: ‘Trap Door’

Popmuziek is het moeilijkste genre op deze planeet. Iedereen kan postrock maken. Het is alleen een kwestie van ernstig genoeg kijken. Zelfde voor klassiek, maar trek ook maar een pitteleer aan. Pop kun je desnoods bloot maken, grijnzend, maar het moet juist zitten. Met ‘Trap Door’ heeft Stars, dat charmante indievijftal uit Toronto, het nu een zeldzame keer belachelijk juist.

 

De vergeetput van de Vlaamse cinema

‘De Vlaamse film bloeit!’ Dat is de hoge viool die media en beleid de jongste jaren driftig bespelen. Van recensies tot ministeriële redes: samen bezingen ze de hoogconjunctuur van de eigen cinema. Ook in de nieuwe beleidsnota Cultuur staat ‘het succes van de Vlaamse film’ buiten kijf. En toch vertoont dit heilige huisje steeds meer scheuren. De dissonante stemmen klinken almaar luider.

 

Debatreeks 4x4: Cultuur onder rechts bestuur

Een jaar na ‘4 x 4 – Kiezen in kunst’ presenteren kunstencentrum CAMPO en cultuurtijdschrift rekto:verso een nieuwe debatreeks rond prangende culturele kwesties. De dobbelstenen zijn intussen geworpen, de nieuwe werkelijkheid heet ‘Zweeds’. Dwingt dat ook de culturele en de kunstensector tot een andere kijk, een nieuwe aanpak? Rond vier hete thema’s vormen we ons een meer gefundeerde mening, met sprekers die ze vanzelf zullen helpen aanscherpen.

 

Het afnemende draagvlak voor kunst is een mythe

‘Het draagvlak voor kunst neemt af’: zowel in Nederland als in Vlaanderen is die aanname de jongste jaren zo vaak herhaald dat ze een heilige koe dreigt te worden. Maar in de feiten is er niets van aan. We moeten ons niet zozeer zorgen maken over het maatschappelijke draagvlak voor de kunsten, wel over de interne aristocratisering binnen de podiumkunstensector zelf.

 

Dossier

  Heilige huisjes slopen is uit de tijd. Veel makkelijker is ze je creatief toe te eigenen. En zo steekt de gebalde vuist van alle protest van weleer nu in een fluwelen handschoen. Onze omgang met heilige huisjes is een schijngevecht met symbolen geworden, goed voor het coverbeeld in de krant van morgen. Hun diepere fundamenten blijven moeiteloos overeind. Leve het speelse flirten van postmodernisme en neokapitalisme met het sacrale. Heilige koeien worden niet langer geslacht, ze worden gemolken.  

Advertentie

Hart boven Hard