rekto:verso

Debatreeks 4x4: Cultuur onder rechts bestuur

Een jaar na ‘4 x 4 – Kiezen in kunst’ presenteren kunstencentrum CAMPO en cultuurtijdschrift rekto:verso een nieuwe debatreeks rond prangende culturele kwesties. De dobbelstenen zijn intussen geworpen, de nieuwe werkelijkheid heet ‘Zweeds’. Dwingt dat ook de culturele en de mediasector tot een andere kijk, een nieuwe aanpak? Op dinsdag 28 april sluiten we af met 'De toekomst van de openbare omroep'.

 

Kunst als discussiestuk. Over de zin en onzin van artistic research

Er is iets vreemds aan de hand met artistiek onderzoek. De snelheid waarmee het zich vooral eind jaren 2000 heeft verspreid in de kunstwereld en in academia zou een indicatie moeten zijn van een artistieke of wetenschappelijke doorbraak. Maar een Demoiselles d’Avignon, Zwart Vierkant of Brillo Box van het artistiek onderzoek bleef uit, laat staan een e=mc2. Wel waren er eindeloze discussies over wat artistic research zou moeten zijn. Zelfmystificatie ligt op de loer: er wordt een soort status aparte bedongen die alleen maar grotere onduidelijkheid schept over wat het ‘onderzoek’ inhoudt, wat ‘goed’ artistiek onderzoek is, laat staan of de uitkomsten ook waar of onwaar kunnen zijn. Die vaagheid maakt het des te moeilijker om vast te stellen in hoeverre de opkomst van artistiek onderzoek de kunstwereld, de kunstpraktijk en het denken over kunst nu veranderd heeft. Laten we de vraag anders stellen: noem het onderzoek of niet, het gaat erom of en op welke manier de artistieke onderzoeksinfrastructuur bijdraagt aan nieuwe, intelligente, geïnformeerde kunst.

 

Het doctoraat in de kunsten, tien jaar later

In 2004 startten aan de Vlaamse kunsthogescholen niet alleen de nieuwe bachelor- en masteropleidingen. Onder druk van Europa werd ook een nieuwe academische graad voor kunstenaars geïntroduceerd: het ‘doctoraat in de kunsten’. Tien jaar later hebben al 47 musici, kunstenaars en ontwerpers zo’n doctorsgraad behaald. Zijn de bezorgdheden over de academisering van het kunstonderwijs terecht gebleken?

 

Kunst als kennisproductie

Wie zijn de kunstenaars die vandaag een doctoraat maken? Zitten ze werkelijk op de wip, ergens halverwege de artistieke praktijk en het academische veld? Of maakt een doctoraat juist een andere praktijk mogelijk, waarvoor nog geen model bestaat? Fotograaf Bert Danckaert en theater- en filmmaker Pol Dehert, twee kersverse doctors in de kunsten, noemen het doctoraat in de kunsten een ‘aberratie’, maar wel een met gunstige neveneffecten.

 

Een Amerikaanse pastorale

Gelijktijdig met Larry Sultans eerste retrospectieve in het Los Angeles County Museum of Art krijgt de Amerikaanse fotograaf ook een overzicht in het S.M.A.K. in Gent. Sultan was een kind van Californië. Hij wijdde zijn leven en zijn werk aan dat even paradijselijke als verderfelijke stukje Amerika.

 

Cultuurhuizen: hoe groter, hoe beter?

Op 24 maart boog de debatreeks ‘4x4 - Cultuur onder rechts bestuur’ van CAMPO en rekto:verso zich over de focus van het beleid op de grote instellingen. Onderstaande tekst vormde de inleiding op het debat: waarom groot niet automatisch goed is.

 

Sterf witte man!

Body Talk: Feminism, Sexuality and the Body in the Work of Six African Women Artists is de derde Brusselse tentoonstelling op korte tijd die het woord feminisme niet schuwt. In Wiels valt echter zoveel meer te zien dan het artistieke statement van vrouwelijke kunstenaars tegen de mannelijke norm. Ook in postkoloniaal opzicht is Body Talk een meerduidig politieke tentoonstelling geworden. Ze vraagt veel, maar je krijgt er ook veel voor terug.

 

De mislukking voorbij

Sinds Merkel en Sarkozy, en niet alleen zij, een paar jaar geleden verklaarden ‘dat de multiculturele samenleving mislukt is’, lijkt dit failliet een vrij algemeen aanvaard idee. De daaropvolgende debatten – die tot op heden aanhouden – gingen dan altijd door op het multiculturalisme als project. Maar misschien wel veel problematischer is de idee ‘mislukking’ zelf. Voor de realiteit van vandaag is een ander denkkader nodig.

 

Zich warmen aan een vonk. Over kunst, mislukking, ironie en mijn moeder

Een artikel schrijven over kunst en mislukking. Dat zou ik nu moeten doen. Maar mijn hoofd staat er niet naar. Kunst en mislukking. Mijn moeder ligt op sterven.

 

Dossier

  In de kunsten hoef je niet ver te zoeken naar de positieve foutencultuur. Die koesteren kunstenaars zowat als hun huisfilosofie. Trial and error is de tweede natuur van kunst. Veel constructiever dan vrolijk koketteren met dat onvermogen is opnieuw op zoek te gaan naar die positieve foutencultuur die de kunsten altijd heeft gesierd. Waar zitten in onze sector de grote mankementen? En wat valt ervan te leren? Hoe vallen ze te keren?  

Hart boven Hard