rekto:verso

Beleid als beheer: vijf jaar Joke Schauvliege

Op 23 april blaast de hele cultuursector weer verzamelen op het Cultuurforum: hét uithangbord van het overlegbeleid van minister Joke Schauvliege. Deze jaarlijkse afspraak moet – bottom-up – vorm geven aan ‘een cultuurbeleid dat tien jaar verder durft te kijken’, om van Vlaanderen in 2020 een ‘culturele topregio’ te maken. Wat heeft de periode Schauvliege daaraan bijgedragen? Het relaas van vijf jaar rentmeesterschap.

 

Film: een klant(on)vriendelijk medium

Bestaat er in Vlaanderen een antwoord op de Hollywooddominante filmtaal waar de Vlaamse fictiefilm een patent op lijkt te hebben? Experimentele films als Drift (Benny Vandendriessche, 2013) en Questions (Herman Asselberghs, 2014) tonen aan wat het afwijken van populaire filmpaden in vorm, stijl en technisch comfort kan betekenen. Geen klantvriendelijk bioscoopbezoek op maat van de kijker, maar een denkoefening in beeld.

 

Noah: All Aboard!

Zesarmige, uit aarde opgetrokken monsters leveren verbeten strijd met een horde bloeddorstige wildemannen. En terwijl deze barbaarse bendes een uitgedroogd wasteland terroriseren, zet een man zijn familiegeluk op het spel door obsessief zijn apocalyptische visioenen te volgen. Lord of the Rings? Mad Max? Of misschien Take Shelter? Nee. De Bijbel, of toch Darren Aronofsky’s versie van het heilige boek.

 

Wie vertegenwoordigt de kunstensector nog?

‘De kunstenaar’ is voor de cultuursector wat ‘de kiezer’ is voor de politiek. Iedereen verdedigt voortdurend zijn belang, als finaal argument in zowat elke discussie. Wie in naam van de individuele kunstenaar spreekt, heeft altijd gelijk. Maar in feite is het als bij de kiezer: veel geblaat, steeds minder wol. Het draait in onze sector niet langer om de kunstenaar zelf. Behartigen de belangenbehartigers nog wel zijn belang?

 

Mensen van nu: generatie Samen Ik

De documentaire Mensen van nu, die afgelopen zomer in première ging op het Nederlands Filmfestival, ontlokte veel reactie. Van de kroeg tot in de krant werd erover gesproken en geschreven. De documentaire zoomt in op jonge, hippe stedelingen die ondanks – of juist door? – de crisis op zoek gaan naar nieuwe vormen van leven, werken en dromen. Maar de film toont meer dan dat. Hij laat zien hoe ‘Generatie Ik’ plaatsmaakt voor ‘Generatie Samen Ik’.

 

Kunstenaar zoekt statuut

Kunstenaars horen volgens het cliché hongerig weg te kwijnen op gure zolderkamertjes. Niet in België. Want als kunstenaar kan je hier sociale zekerheid opbouwen én een werkloosheidsuitkering krijgen, onder het zogenoemde ‘kunstenaarsstatuut’. Dat prachtige concept kreeg de afgelopen tien jaar echter de volle laag en werd onlangs aangepast. Wat ging er mis?

 

Endless, nameless

Wat als iedereen zich vandaag moet manifesteren als een uniek individu, waardoor uiteindelijk niemand nog opvalt? Wat als bedrijven en de overheid alles en iedereen kan controleren, en opvallen zelfs geen keuze meer is? Dan wordt anonimiteit een heilzame strategie om verzet aan te tekenen. Zowel activisten als hedendaagse kunstenaars maken van interventies zonder naam, of onder één collectieve naam, een inspirerend spel.

 

Waar ga jij voor kiezen?

‘Als de crisis sinds 2008 ons ergens bewust van heeft gemaakt, is het dat we de oude klassieke tegenstelling tussen individualiteit (het ‘ik’) en solidariteit (‘het collectief’) op andere manieren moeten overbruggen. De ecologische en demografische uitdagingen, de financiële druk, de afbrokkeling van de verzorgingsstaat: allemaal dwingen ze om termen als individuele verantwoordelijkheid en het algemene belang opnieuw in te vullen.’ Deze stelling legde rekto:verso voor aan Patrick Dewael, fractieleider voor Open Vld in de Kamer, en Bart Staes, Europees parlementslid voor Groen. Zij stuurden ons elk hun missie voor de verkiezingen terug.

 

Een uitgeknutseld kunstenaarsstatuut

Sinds 1 april 2014 zijn de laatste wijzigingen aan het herziene ‘kunstenaarsstatuut’ in zwang. Dat statuut, resultaat van intussen 45 jaar gepuzzel, moet kunstenaars helpen met speciale regels in de sociale zekerheid en aansluitende regels in de werkloosheid. Althans, dat is de bedoeling. Vraag is: werkt dat nieuwe statuut wel?

 

Angst, Ballen & The Circlejerk – Poëziekritiek na 2014?

Afgelopen vrijdag was er de Werelddag van de Poëzie, met de aankondiging dat er in mei een eerste Kinderpoëzieprijs komt. Komende zaterdag zijn er de Poëzienacht in Brugge en de eerste Verloren Poëziemarkt in Perdu, Amsterdam. Er gaat geen week voorbij of de poëzie wordt gevierd. Met de poëziekritiek wil het intussen minder lukken. Ze is mak en braaf. Hoe is het zo ver kunnen komen?

 

  In 'Samen ik' herbekijken we het ego door een artistieke bril. Omdat de nadruk op het ‘ik’ vandaag groter is dan ooit. Omdat bij uitstek de kunsten dik van ik zijn, en tegelijk gemeengoed. Hoe kijken kunstenaars naar hun individualiteit? Wat zijn nieuwe vormen van samenwerken?  

Advertentie